Un estudo do CONICET (Consejo Nacional de Investigaciones Científicas y Técnicas de Arxentina) confirma a alta toxicidade do glifosato, empregado intensamente pola agroindustria. Este agrotóxico básico da industria da soia produce malformacións neuronais, intestinais e cardíacas, aínda en doses moi inferiores ás utilizadas en agricultura. O estudo, realizado en embrións, é o primeiro no seu tipo e refuta a suposta inocuidad do herbicida.
As comunidades indíxenas e os movementos campesiños denuncian desde hai unha década os efectos sanitarios dos agrotóxicos sojeros. Pero sempre chocaron coas desmentidas de tres actores de peso, produtores (representados en gran parte pola Mesa de Ligazón), as grandes empresas do sector e os ámbitos gobernamentais que impulsan o modelo agropecuario. O argumento recorrente é a ausencia de "estudos serios" que demostren os efectos negativos do herbicida. A trece anos de febre soiera, por primeira vez unha investigación científica de laboratorio confirma que o glifosato (químico fundamental da industria soiera) é altamente tóxico e provoca efectos devastadores en embrións. Así o determinou o Laboratorio de Embriología Molecular do Conicet-UBA (Facultade de Medicina) que, con dose até 1500 veces inferiores ás utilizadas nas fumigaciones soieras, comprobou trastornos intestinais e cardíacos, malformacións e alteracións neuronais. "Concentracións ínfimas de glifosato, respecto das usadas en agricultura, son capaces de producir efectos negativos na morfoloxía do embrión, suxerindo a posibilidade de que se estean interferindo mecanismos normais do desenvolvemento embrionario", subliña o traballo, que tamén fai fincapé na urxente necesidade de limitar o uso do agrotóxico e investigar as súas consecuencias no longo prazo. O herbicida máis utilizado a base de glifosato comercialízase baixo o nome de Roundup, da compañía Monsanto, líder mundial dos agronegocios.
O Laboratorio de Embriología Molecular conta con vinte anos de traballo en investigacións académicas. Funciona no ámbito da Facultade de Medicina da Universidade de Buenos Aires (UBA) e do Consello Nacional de Investigacións Científicas e Técnicas (Conicet). é un espazo referente no estudo científico, conformado por licenciados en bioquímica, xenética e bioloxía. Durante os últimos quince meses estudou o efecto do glifosato en embrións anfibios, desde a fecundación ata que o organismo adquire as características morfológicas da especie.
Utilizáronse embrións anfibios, un modelo tradicional de estudo, ideal para determinar concentracións que poden alterar mecanismos fisiológicos que produzan prexuízo celular e/ou trastornos durante o desenvolvemento. E debido á conservación dos mecanismos que regulan o desenvolvemento embrionario dos vertebrados, os resultados son totalmente comparables co que sucedería co desenvolvemento do embrión humano, explica Andrés Carrasco, profesor de embriología, investigador principal do Conicet e director do Laboratorio de Embriología.
O equipo de investigadores di que as diluciones recomendadas para a fumigación pola industria agroquímica oscilan entre o un e o dous por cento da solución comercial (cada un litro de auga, recoméndase 10/20 mililitros). Pero no campo é sabido mesmo recoñecido polos medios do sector que as malezas a eliminar volvéronse resistentes ao agrotóxico, polo cal os produtores soieros utilizan concentracións maiores. O estudo afirma que na práctica cotiá as diluciones varían entre o dez e o trinta por cento (100/300 mililitros por litro de auga).
Utilizando como parámetros de comparación os rangos teóricos (os recomendados polas compañías) e os reais (os usados polos soieros), os resultados de laboratorio son igualmente alarmantes. Os embrións foron incubados por inmersión en diluciones cun mililitro de herbicida en 5000 de solución de cultivo embrionario, que representan cantidades de glifosato entre 50 e 1540 veces inferiores ás usadas nos campos con soia. Produciuse diminución de tamaño embrionario, serias alteracións cefálicas con redución de ollos e oído, alteracións na diferenciación neuronal temperá con perda de células neuronais primarias, afirma o traballo, que se dividiu en dous tipos de experimentación: inmersión en solución salina e por inxección de glifosato en células embrionarias. En ambos os casos, e en concentracións variables, os resultados foron rotundos.
Diminución do longo do embrión, alteracións que suxiren defectos na formación do eixo embrionario. Alteración do tamaño da cabeza con compromiso na formación do cerebro e redución de ollos e da zona do sistema auditivo, que poderían indicar causas de malformacións e deficiencias na etapa adulta, alerta a investigación, que tamén avanza sobre efectos neurológicos graves: (Comprobáronse) Alteracións nos mecanismos de formación de neuronas temperás, por unha diminución de neuronas primarias comprometendo o correcto desenvolvemento do cerebro, compatibles con alteracións co peche normal do tubo neural ou outras deficiencias do sistema nervioso.
Cando os embrións foron inxectados con doses de glifosato moi diluído (até 300.000 veces inferiores ás utilizadas nas fumigaciones), os resultados foron igualmente devastadores. Malformacións intestinais e malformacións cardíacas. Alteracións na formación e/ou especificación da crista neural. Alteracións na formación dos cartílagos e ósos de cranio e cara, compatible cun incremento da morte celular programada. Estes resultados implican, traducido, que o glifosato afecta un conxunto de células que teñen como función a formación dos cartílagos e logo ósos da cara.
Calquera alteración de forma por fallas de división celular ou de morte celular programada conduce a malformacións faciais serias. No caso dos embrións, comprobamos a existencia de menor cantidade de células nos cartílagos faciais embrionarios, detalla Carrasco, que tamén destaca a existencia de malformacións intestinais, principalmente no aparello dixestivo, que mostra alteracións na súa rotación e tamaño.
A soia sementada no país ocupa 17 millóns de hectáreas de dez provincias e é comercializada pola empresa Monsanto, que vende as sementes e o agrotóxico Roundup (a base de glifosato), que ten a propiedade de permanecer extensos períodos no ambiente e viaxar longas distancias arrastrados polo vento e a auga. Aplícase en forma líquida sobre a planta, que absorbe o veleno e morre en poucos días. O único que crece na terra asperxida é soia transxénica, modificada en laboratorio. A publicidade da empresa clasifica ao glifosato como inofensivo para ao home.
Como todo herbicida, está conformado a partir dun ingrediente activo (neste caso o glifosato) e outras sustancias (chamadas coadyuvantes ou surfactantes, que por segredo comercial non se especifican en detalle), cuxa función é mellorar a súa manexo e aumentar o poder destrutivo do ingrediente activo. O POEA (sustancia derivada de ácidos sintetizados de graxas animais) é un dos aditivos máis comúns e máis tóxicos, degrádase lentamente e acumúlase nas células, acusa a investigación, que describe o POEA como un deterxente que facilita a penetración do glifosato nas células vexetais e mellora a súa eficacia. Investigadores de diversos países centraron os seus estudos nos coadyuvantes (ver aparte) e confirmado as súas consecuencias.
No estudo experimental do Conicet-UBA (segundo os seus autores, o primeiro en investigar os efectos do herbicida e o glifosato puro no desenvolvemento embrionario de vertebrados), se focaliza no elemento menos estudado e denunciado do Roundup. O glifosato puro introducido por inxección en embrións a doses equivalentes das usadas no campo entre 10.000 e 300.000 veces menores, ten unha actividade específica para danar as células. é o responsable de anomalías durante o desenvolvemento do embrión e permite soster que non só os aditivos son tóxicos e, doutra banda, permite afirmar que o glifosato é causante de malformacións por interferir en mecanismos normais de desenvolvemento embrionario, interferindo os procesos biolóxicos normais.
Carrasco rescata as decenas de denuncias e cadros clínicos agudos de campesiños, indíxenas e barrios fumigados. As anomalías mostradas pola nosa investigación suxiren a necesidade de asumir unha relación causal directa coa enorme variedade de observacións clínicas coñecidas, tanto oncolóxicas como de malformacións reportadas na casuística popular ou médica, advirte o profesor de embriología.
A investigación lembra que o uso de agrotóxicos sojeros obedeceu a unha decisión política que non foi baseada nun estudo científico-sanitario (é inevitable admitir a imperioso necesidade de estudar estes, ou outros, efectos antes de permitir o seu uso), denuncia o papel compracente do mundo científico (a ciencia está urxida polos grandes intereses económicos, e non pola verdade e o benestar dos pobos) e fai un chamado urxente a realizar estudos responsables que proveñan maiores danos colaterais do glifosato
Fonte: Página 12.
| Comentários |
|